jadalne zioła

nazwa zdjęcie opis występowanie właściwości lecznicze części jadalne i zasady zbioru
Babka lancetowata Plantago lanceolata babka lancetowata3

fot. Niezłe Ziółko
babka lanc duza po ret

fot. Niezłe Ziółko

babka lanc po retuszu

fot. Niezłe Ziółko

Roślina wieloletnia o wysokości 10-60 cm. Liście w różyczce przyziemnej lancetowate, zaostrzone, z wyraźnym podłużnym żyłkowaniem. Kwiatostan to gęsty kłos, brunatny lub jasnobrunatny na długiej, cienkiej szypułce Pospolita roślina występująca na łąkach, pastwiskach, nieużytkach Babka lancetowata ma właściwości wykrztuśne i rozkurczające mięśnie gładkie górnych dróg oddechowych. Śluzy i garbniki występujące  w babce zmniejszają przekrwienie błon śluzowych oraz nadmierną przepuszczalność naczyń włosowatych.  Ma też ona właściwości bakteriostatyczne. Pobudza wytwarzanie interferonu i przeciwciał antywirusowych, a więc substancji chroniących organizm przed inwazją wirusów. Przyspiesza gojenie ran i wpływa na regenerację naskórka Roślina jadalna w całości (liście oraz kwiatostan), można zbierać cały sezon
Babka szerokolistna
Plantago major
babka szer

fot. Niezłe Ziółko

babka szer po retfot. Niezłe Ziółko

Roślina wieloletnia dochodząca do 10-40 cm wysokości. Liście szerokojajowate lub eliptyczne, tępe lub zaostrzone, o 3-9 nerwach, skupione w różyczkę. Kwiatostan to wydłużony obły kłos, zwężający się  ku szczytowi Rośnie na różnych glebach, szczególnie wilgotnych i żyznych. Występuje na pastwiskach, w sadach, na nieużytkach Liście są bogate we flawonoidy (skutalereinę, bajkaleinę), pektyny, witaminy A, C, K. Zawierają także śluz, glikozydy irydoidowe (aukubina, katalpol), kwasy organiczne (cytrynowy, fumarowy, benzoesowy, cynamonowy i in.), garbniki (ok. 4%), enzymy (inwertynę, emulsinę), saponiny trójterpenowe. Działa: wykrztuśnie, przeciwzapalnie, osłaniająco Roślina jadalna w całości (liście oraz kwiatostan),  można zbierać cały sezon
Chaber bławatek Centaurea cyanus Roślina jednoroczna o łodydze cienkiej, prostej, lekko żeberkowanej, rozgałęzionej, owłosionej. Liście równowąskolancetowate, szarozielone. Kwiaty o 5 rurkowato zrośniętych płatkach o barwie ciemnobłękitnej, czerwonej, różowej lub białej Pospolity chwast polny, wysiewany często ze zbożami. Występuje też często na nieużytkach, przydrożach i ugorach Kwiat bławatka zawiera antocyjanidyny, flawonoidy, sole mineralne (w tym dużo manganu), cychorynę, centaurynę. Ma działanie: moczopędne, żółciopędne i przeciwzapalne, zalecany jest przy chorobach nerek, stanach zapalnych kłębków i miedniczek nerkowych, przy niewydolności krążenia i w kamicy nerkowej Roślina jadalna w całości, można zbierać cały sezon
Cykoria podróżnik Cichorium intybus
 kwiat cykoriifot. Niezłe Ziółko

cykoria podrfot. Niezłe Ziółko

Roślina wieloletnia osiągająca wysokość 30-100 cm. Łodygi cienkie, u  nasady owłosione. Odporna na zrywanie z powodu występujących w łodydze mocnych włókien. Liście małe, lancetowate, rzadko rozmieszczone na łodydze. Kwiaty niebieskie, czasem białe lub różowe. Koszyczki kwiatowe o średnicy 3–4 cm, złożone z licznych, języczkowatych kwiatów (płatków), osadzone w kątach łodyg bocznych lub górnych liści Roślina występuje pospolicie w całej Polsce. Rośnie zwykle na glebach piaszczystych i kamienistych. Można ją spotkać na poboczach dróg, nasypach, ugorach, łąkach i obrzeżach pól uprawnych Ziele, płatki kwiatów lub korzeń zawierają glikozyd intubinę, dużo inuliny (ok. 40%), laktucynę, pektynę, cholinę, taraxasterol, sole mineralne i śladowe ilości olejków eterycznych.
Korzeń łagodnie pobudza wytwarzanie soku żołądkowego, żółci oraz ma działanie moczopędne. Jest stosowany do leczenia zaburzeń trawienia i przy ogólnym osłabieniu
Roślina jadalna w całości (liście, kwiaty i korzeń), można zbierać cały sezon
Fiołek polny
Viola arvensis Fiołek trójbarwny
Viola tricolor
fiolek trojbarwny2fot. Niezłe Ziółkofiołek po retuszufot. Niezłe Ziółko Roślina jednoroczna. Łodyga prosta lub rozgałęziona, podnosząca się lub rozesłana, dorastająca do 50 cm wysokości. Liście wydłużone na brzegu karbowane. Kwiaty pojedyncze na długich szypułkach. Płatki w odcieniach koloru żółtego i fioletowego Występuje pospolicie na różnych typach gleb. Często spotykany na polach i w ogrodach, a także przydrożach Zawiera wiolutozyd, saponiny triterpenowe, śluz, alkaloid wiolinę (w korzeniach), fenolokwasy (kawowy, protokatechowy, gentozynowy, waniliowy i in.), rutynę . Fiołek reguluje przemianę materii, działa moczopędnie, zmniejsza łamliwość naczyń krwionośnych. Stosuje się go w zapaleniach pęcherza moczowego, kamicy moczowej, uszkodzeniu nerek przez substancje toksyczne (również przez uboczne działanie antybiotyków), w chorobie gośćcowej, nadciśnieniu tętniczym i chorobach siatkówki oka Roślina jadalna w całości razem z kwiatem,  można zbierać cały sezon
Gwiazdnica pospolita Stellaria media

gwaizdnica

fot. Niezłe Ziółko

gwiazdnica1fot. Niezłe Ziółko

Roślina jednoroczna lub dwuletnia. Ma łodygi rozesłane, łamliwe, rosnąc tworzy łany. Płytko się korzeni, tworzy liczne korzenie boczne. Liście drobne, jajowate, zaostrzona. Kwiaty białe, drobne. Płatki korony głęboko rozcięte W całej Polsce pospolita. Roślina azotolubna. Najczęściej spotykana na miejscach ruderalnych, na polach i w ogrodach Ziele zawiera pinit i saponiny, witaminę C, prowitaminę A. Ziele gwiazdnicy ma działanie wzmacniające,oczyszczające, dezynfekujące ,wykrztuśne , przeciwskurczowe, pomaga w obniżaniu wysokiej gorączki, w stanach zapalnych dróg moczowych i pęcherza, leczy choroby nerek, poprawia krążenie krwi. Działa pozytywnie na układ trawienny, zobojętnia kwas żołądkowy i poprawia proces trawienia Roślina jadalna w całości razem z kwiatem, można zbierać cały sezon
Jasnota biała Lamium album jasnota białafot. Niezłe Ziółko Roślina wieloletnia wyglądem przypominająca pokrzywę. Łodyga wzniesiona, nierozgałęziona o wysokości do 60 cm. Liście jajowate, delikatnie owłosione, w odróżnieniu od pokrzywy nie ma parzących włosków. Kwiaty białe zebrane w okółkach w kątach liści  W Polsce pospolita. Często występuje w ogrodach, na polach Kwiaty zawierają flawonoidy, garbniki, śluzy, saponiny, glikozydy, cholinę, związki irydowe, kwasy wielofenolowe. Jasnota ma działanie przeciwzapalne, wykrztuśne, moczopędne i słabo ściągające. Używana jest wewnętrznie w leczeniu stanów zapalnych przewodu pokarmowego, dróg oddechowych i dróg moczowych Roślina jadalna w całości razem z kwiatem,  można zbierać cały sezon
Komonica zwyczajna     Lotus corniculatus komonicaafot. Niezłe Ziółko Bylina o łodydze rozesłanej, płożącej lub podnoszącej się. W środku pełnej. Liście podłużne, pięciolistkowe, pierzaste, brak przylistków. Kwiaty żółte, wyrastające na długich szypułkach i zebrane w 3-8-kwiatowy baldaszek, u nasady którego występują trzy małe podsadki. Kwiaty po zasuszeniu zielenieją Roślina pospolita w całej Polsce. Zasiedla głównie pastwiska, łąki i rowy przydrożne, często uprawiana na paszę Ziele ma wysoką zawartość białka i składników mineralnych, zwłaszcza wapnia i magnezu. Kwiatostany lub wierzchołki pędów mają właściwości hipotensyjne, rozkurczowe na mięśnie gładkie, uspokajające, przeciwhistaminowe (przeciwalergiczne), przeciwzapalne, moczopędne, przeciwwysiękowe (wzmacniające i uszczelniające śródbłonki), przeciwrodnikowe Roślina jadalna w całości razem z kwiatem,  można zbierać cały sezon
Koniczyna łąkowa
Trifolium pratense
Koniczyna drobnogłówkowa
Trifolium dubium
Koniczyna biała
Trifolium repens

koniczyna czerwonafot. Niezłe Ziółkokoniczyna po retuszufot. Niezłe Ziółko

koniczyna biala tabelafot. Niezłe Ziółko

k drobnoglowkaowa

fot. Niezłe Ziółko

Roślina wieloletnia, jedna z najcenniejszych roślin pastewnych. Łodygi wzniesione lub płożące (T. repens tylko płożące). Liście: 3-listkowe, jajowate lub eliptyczne, całobrzegie listki, przeważnie plamiaste. Kwiaty duże różowe do czerwonawych (T. pratense), małe drobne żółte (T. dubium), białe lub kremowe (T. repens) Pospolita roślina występująca w Polsce. Głównie zasiedla łąki kośne, przydroża, pola, jasne lasy, na żyznych glebach, miejsca trawiaste Ziele i kwiatostany koniczyny łąkowej zawierają glikozydy i flawonoidy. Używana jako środek moczopędny i wykrztuśny. Kwiaty koniczyny białej są składnikiem mieszanek ziołowych stosowanych przeciwreumatycznie i przeciwartretycznie Jadalne wszystkie części rośliny. UWAGA! Do podawania na świeżo zbierać ziele poza okresami kwitnienia, inaczej powoduje wzdęcia. Suszona koniczyna jest bezpieczna zbierana w każdym okresie
Krwawnik pospolity
Achillea millefolium
krwawnik calyfot. Niezłe Ziółko

krawanik na bialym

fot. Niezłe Ziółko

krawnik liscfot. Niezłe Ziółko

krwawnik kwiatyfot. Niezłe Ziółko

Roślina trwała, wysokości 10-60 cm. Łodygi dość liczne, wzniesione, rozgałęzione w górnej części, owłosione. Liście lancetowate, ciemnozielone, dwu, trzykrotnie pierzastosieczne. Koszyczki liczne, drobne, skupione w płaskie baldachogrona Występuje pospolicie zwłaszcza na glebach lżejszych. Można go spotkać na przydrożach, miedzach, nieużytkach, łąkach Ziele jest bogate w: olejek eteryczny, który zawiera związki azulenowe, ponadto roślina zawiera cholinę, flawonoidy, garbniki, kwasy: mrówkowy, octowy, izowalerianowy, gorzki glikozyd achilleinę oraz sole mineralne (zwłaszcza sole cynku i magnezu).  Krwawnik ma działanie: przeciwzapalne, przeciwkrwotoczne, bakteriostatyczne i nieznaczne przeciwskurczowe. Ziele pobudza również czynności wydzielnicze przewodu pokarmowego, wzmaga wydzielanie soków trawiennych i żółci. Ziele krwawnika stosuje się wewnętrznie głównie w zaburzeniach żołądkowo-jelitowych objawiających się brakiem apetytu, wzdęciami, kurczami jelit, niestrawnością oraz, ze względu na działanie przeciwzapalne, w chorobie wrzodowej Roślina jadalna w całości z kwiatem,  można zbierać cały sezon
Mięta polna
Mentha arvensis 

mieta do tabelifot. Niezłe Ziółko

Roślina wieloletnia, wysokości 5-50 cm, o mocnym aromatycznym zapachu. Łodyga prosta lub rozgałęziona, silnie owłosiona. Liście o zmiennym kształcie, jajowatoszerokoeliptyczne, karbowane lub ząbkowane. Kwiaty biało- fioletowawe zebrane w okółki w kątach liści. Liść przy rozcieraniu w palcach intensywnie pachnie. Występuje na wilgotnych, próchnicznych glebach o niskim pH. Częsty chwast w zbożach, roślinach okopowych, w ogrodach i na nieużytkach W zielu występuje: olejek miętowy, kwas askorbinowy, karoten, rutyna, apigenina, betaina, kwas oleanowy i ursulowy.  Mięta zwiększa wydzielanie soku żołądkowego, pobudza wytwarzanie żółci, usprawnia pracę jelit. Stosowana jest przy zaburzeniach trawienia, wzdęciach, w schorzeniach wątroby i dróg żółciowych. Ma także właściwości przeciwbakteryjne i nieznacznie uspokajające Jadalna cała roślina z kwiatem,  można zbierać cały sezon
Mniszek lekarski
Taraxacum officinale
mniszek-lekarski-4fot. Niezłe Ziółkomniszek całyfot. Niezłe Ziółko m2fot. Niezłe Ziółko

mniszek lekarski1

fot. Niezłe Ziółko

mniszek kwiat tabelafot. Niezłe Ziółko

Roślina wieloletnia, o wysokości 5-25 cm. Wytwarza gruby korzeń palowy, który jest również jadalny. Liście skupione w przyziemną różyczkę, lancetowate. Brzeg liści powcinany lub nie (występują dwa rodzaje liści – patrz zdjęcie). Kwiatostan to żółty koszyczek  (przekształca się w tzw. dmuchawiec). Łodyga kwiatostanowa prosta, nierozgałęziona, pusta w środku, naga, bezlistna. UWAGA! Nie mylić mniszka z mleczem, to zupełnie inna roślina. Różni się od mniszka tym, że ma liście kolczaste, a łodyga kwiatostanowa jest rozgałęziona. Tu zdjęcie mlecza:mlecz polnyMlecz polny jest trujący dla zwierząt, ponieważ zawiera alkaloidy! Występuje na różnych glebach z wyjątkiem gleb kwaśnych. Jest pospolitą rośliną na łąkach, pastwiskach, nieużytkach, w sadach i na trawnikach Mniszek ma właściwości moczopędne oraz zapobiegające powstawaniu kamieni w układzie moczowym, polepsza wydzielenie żółci oraz ułatwia jej przepływ. Działa przeciwzapalnie, przeciwnowotworowo i jest stosowany w profilaktyce cukrzycy. Wszystkie części rośliny są jadalne wraz z korzeniem,  można zbierać cały sezon –liście oraz ziele, na wiosnę i na jesieni – korzeń
Nagietek lekarski
Calendula officinalis

calendulafot. Niezłe Ziółko

Roślina zielna o wysokości do 50 cm. Łodyga rozgałęziona, pokryta włoskami, ma charakterystyczny zapach. Liście szerokołopatkowate lub szerokolancetowate. Kwiaty w koszyczkach, żółte lub pomarńczowe. Roślina jednoroczna pospolicie uprawiana w Polsce i dziczejąca Właściwości lecznicze mają tylko kwiaty języczkowe (płatki) beż środka kwiatowego. Stosuje się je w nieżycie żołądka i jelit.  Również w stanach zapalnych dróg żółciowych, w niedomodze wątroby i upośledzeniu jej czynności Jadalna cała roślina z kwiatem, można zbierać cały sezon
Pięciornik gęsi Potentilla anserina piecornik caly fot. Niezłe Ziółko

pieciornik na bialym

fot. Niezłe Ziółko

Roślina wieloletnia o rozgałęzionym kłączu, i cienkiej długiej, płożącej się łodydze. Liście pierzastodzielne, od spodu pokryte srebrzystoszarymi włoskami (kutner). Kwiaty żółto złociste, drobne na długich szypułkach Rośnie na na łąkach, pastwiskach, przydrożach, nad brzegami stawów i rowów, oraz na polach uprawnych jako chwast Związki czynne występujące w zielu działają ściągająco, przeciwzapalnie, żółciopędnie, przeciwskurczowo i przeciwbiegunkowo. Ziele stosowane jest przy wzdęciach, bólach brzucha, zastoju żółci, nieżycie żołądka i jelit, biegunce Wszystkie części rośliny są jadalne,  można zbierać cały sezon
Podbiał pospolity Tussilago farfara

podbial

fot. Niezłe Ziółko

Bylina, na wiosnę najpierw pojawiają się kwiaty, potem liście.  Łodyga kwiatostanowa wysokości do 30 cm. Bladożółta lub bladozielona, pokryta łuskowatymi, czerwonawymi liśćmi. Liście długoogonkowe, duże, okrągławo-sercowate, z ząbkowanym brzegiem i płytkimi zatokami, pokryte od spodu srebrzystym meszkiem. Kwiaty w postaci małego żółtego koszyczka W Polsce pospolity na całym terenie. Preferuje gleby gliniaste, miejsca kamieniste, żwirowiska nadrzeczne, osuwiska, skarpy przydrożne, urwiste brzegi rzek i potoków, hałdy węglowe i pogorzeliska  Podbiał zawiera śluzy, garbniki, flawonoidy, sole mineralne bogate w cynk, gorycze i nieco olejku eterycznego. Ma zastosowanie głównie w stanach zapalnych i nieżytach dróg oddechowych, jamy ustnej i krtani. Wywiera działanie osłaniające (śluzy) i ściągające (garbniki). Jednocześnie flawonoidy obniżają napięcie mięśni gładkich górnych dróg oddechowych i oskrzeli oraz ułatwiają odkrztuszanie Wszystkie części rośliny są jadalne, można zbierać cały sezon
Pokrzywa zwyczajna
Urtica dioica
pokrzywafot. Niezłe Ziółkopokrzywa po retuszufot. Niezłe Ziółko Roślina trwała, o łodydze czterokanciastej, wysokości 1 m, rozgałęziona o dużych jajowatorombowatych ostro ząbkowanych liściach. Kwiatostany w formie małych gron, rozmieszczone w kątach liści. Roślina pokryta parzącymi włoskami Występuje na glebach żyznych, wilgotnych. Rośnie pospolicie w ogrodach, na polach, pastwiskach, przydrożach, rumowiskach Pokrzywa działa moczopędnie, przeciwobrzękowo, przeciwkrwotocznie, pobudza krążenie krwi oraz obniża poziom cukru we krwi. Ziele to ma właściwości przeciwmiażdżycowe, utrudnia tworzenie kamieni moczowych, zwiększa liczbę krwinek czerwonych we krwi. Pokrzywa hamuje stany zapalne w układzie moczowym i przewodzie pokarmowym. Pobudza układ odpornościowy. Poprawia trawienie i przyswajanie składników pokarmowych. Roślina jadalna w całości razem z korzeniem. Sucha chętnie jedzona przez zwierzęta (świeża raczej nie),  można zbierać cały sezon, choć najbardziej wartościowa jest przed zakwitnięciem.
Rumianek pospolity
Matricaria chamomilla, Maruna bezwonna
Matricaria maritima, Rumianek bezpromieniowy Matricaria discoidea
fot. Niezłe Ziółkorumianek dużyfot. Niezłe Ziółkorumianek na białymfot. Niezłe Ziółko

fot. Niezłe Ziółko

Roślina jednoroczna, osiągająca 15-40 cm wysokości, o pojedynczej lub rozgałęzionej łodydze. Liście pierzaste o cienkich odcinkach. Kwiatostan to koszyczek o żółtym środku (kwiatach rurkowych) i białych „płatkach” (kwiatach języczkowych). Koszyczek bez „płatków” występuje u rumianku bezpromieniowego. Koszyczek jest na długiej szypułce.  Roślina posiada mocny, charakterystyczny aromat – rumianek pospolity i bezwonny lub pachnie dużo słabiej – maruna Pospolity zwłaszcza na wilgotnych , gliniastych glebach, na polach uprawnych, w ogrodach, również jako chwast ruderalny koszyczek zawiera olejek eteryczny (od 0,3 do 1,2%), w którego skład wchodzi chamazulen, α-bisabolol, spiroeter. Surowiec zawiera także flawonoidy, związki kumarynowe, śluz, cholinę, sole mineralne.  Najczęściej jest stosowany jako środek przeciwzapalny i przeciwskurczowy układu pokarmowego, ma też działanie przeciwalergiczne Jadalna cała roślina z kwiatem,  można zbierać cały sezon
Skrzyp polny
Equisetum arvense
skrzyp1fot. Niezłe Ziółkoskrzyp calyfot. Niezłe Ziółko Roślina wieloletnia wydająca wczesną wiosną pędy zarodnikowe, później płone, rosnące do jesieni. Pędy zarodnikowe są nierozgałęzione, żółtobrunatne wysokości 15-20 cm, zakończone kłosem. Pędy płone są barwy zielonej, żeberkowane, rozgałęziające się Pospolity chwast zwłaszcza na podmokłych zarówno piaszczystych jak i gliniastych glebach. Występuje na ugorach i nad rowami Ziele zawiera duże ilości krzemionki, alkaloidy (m.in. nikotynę), saponiny (ekwizetoninę), flawonoidy (ekwizeterynę i izokwercytynę).  Działanie: przede wszystkim dostarcza organizmowi niezbędnych jonów oraz mikroelementów, ma właściwości moczopędne i przeciwzapalne. Krzemionka w nim zawarta zapobiega tworzeniu się kamieni w układzie moczowym i miażdżycy. Odgrywa rolę w przemianie materii, wpływa na stan błon śluzowych Jadalne są płone zielone pędy,  można zbierać cały sezon UWAGA! Podawać w niewielkich ilościach (kilka roślin tygodniowo), w większych ilościach jest trujący!
Stokrotka polna
Bellis perennis

stokrotka

fot. Niezłe Ziółko

stokrotka 1

fot. Niezłe Ziółko

 

Roślina wieloletnia o łodydze krótkiej, delikatnie owłosionej, wytwarza podziemne rozłogi. Liście zebrane w różyczkę, jajowate, jednonerwowe, nieco karbowane lub ząbkowane. Kwiaty w postaci pojedynczego koszyczka. Na zewnątrz koszyczka jeden szereg białych lub różowych kwiatów języczkowych (płatki kwiatka). Wewnątrz koszyczka żółte, rurkowe kwiaty (środek kwiatka). Kwitnie przeważnie od marca do listopada, czasem również w zimie, jeśli jest bezśnieżna i nie ma mrozów Pospolita roślina występująca w Polsce. Głównie zasiedla łąki , pastwiska, przydroża. Preferuje gleby zasobne w składniki mineralne i średnio próchniczne Kwiaty zawierają substancje gorzkie, garbniki, kwasy organiczne, śluz, saponiny, olejki eteryczne oraz znaczne ilości soli mineralnych.
Kwiat stokrotki stosuje się przy krwawieniach z płuc i pęcherza moczowego, także jako środek przeciwgorączkowy i ogólnie wzmacniający. Napar poleca się przy złej przemianie materii (łagodny środek ściągający w nieżytach przewodu pokarmowego) oraz jako środek moczopędny (przy kamicy nerkowej i pęcherzowej) i przeczyszczający. Napar ziela stokrotki obniża ciśnienie krwi oraz przeciwdziała miażdżycy
Jadalne wszystkie części rośliny razem z kwiatem
Żółtlica drobnokwiatowa
Galinsoga parviflora

żółtlica drobnokwiatowa

fot. Niezłe Ziółko

 

Roślina jednoroczna o wysokości do 60 cm. Łodyga dość mocno rozgałęziona w górnej części, owłosiona. Liście romboidalne lub jajowate, zaostrzone na szczycie. Kwiaty to malutkie koszyczki z białymi kwiatami języczkowymi (płatkami) i żółtym środkiem Pospolita w całej Polsce, uporczywy chwast w ogrodach i uprawach. Częsta na przydrożach, ulicach, śmieciowiskach. Roślina ruderalna, azotolubna Roślina bardzo bogata w białko. W zielarstwie stosowana do leczenia chorób skóry Jadalne wszystkie części rośliny razem z kwiatem

 

Copyright@ 2013 Niezłe Ziółko. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Kopiowanie treści i zdjęć bez pisemnej zgody firmy Niezłe Ziółko jest zabronione!